Etxe eskolei buruz hitz egin dugu beste sarreratxo batean. Orain, eskolen garapenari jarraituz, IKAS elkarteei buruz hitz egingo dugu. Hauek, 60.eko hamarkadan hartu zuen benetako indarra. Ikastolen mugimendua baino lehenago euskal hezkuntzaren barruan neurri handiago edo txikiagoan saio desberdinak egiten ari ziren, euskal gizartean zegoen euskararekiko kezkaren seinale borobila zen eta hauek euskal eskola saio berria ezarri zuten, euskara errespetatu eta lantzen zutenak, hain zuzen ere. Baina ezaugaririk garrantzitsuena hurrengoa izan zen: euskaldunak eta gazteleraunak euskaraz alfabetatzea abiatuko zen, hizkuntzaren errebindikazio soziala diskurtso osoaren ardatza bihurtuz.
