Emakumeen papera hezkuntzan

Emakumea eta hezkuntza, hezkuntza eta emakumea. Zer erlazio dago bien artean? Pentsa dezagun pixka bat: maestrak, maistrak, andereñoak, amak, jangelako emakumeak, autobusetarako zaintzaileak... emakumeak dira nagusi. Ostera, zuzendariak, lehendakariak, ikuskariak, sindikatuetako ordezkariak... gizonezkoak dira kasurik gehienetan. Beraz, irakaskuntzan dabiltzan emakumezkoak
gizonezkoak baino gehiago izan arren, goi karguetan eta ardurako postuetan gizonezkoak ugariago dira.Hausnarketarako aitzakia ematen duen gaia da. Zergatik da horrela? Zeren ondorioa da? Beti izan al da horrela? Aldaketarik gertatu al da? Zenbaterainokoa? Nola gaude momentu honetan? Zein joera ikusten dira etorkizunari begira? Batzuk dagoeneko hausnarketa egina dute eta ondorioak ere aterata dituzte. Beste batzuek agian orain hasiko dira horri buruz pentsatzen. Edozein modutan, Mari Jose Urruzolaren hausnarketa lagungarri izango zaigu. Bera Etika eta Filosofia irakaslea eta Hezkidetzako aholkularia da. Lanbroa Hezkidetza Kolektiboko kidea ere bada. Gai honen inguruan sei argitalpen egin ditu, eta beste hainbatetan egilekide izan da. Emakumeak historian zehar hezkuntzan izan duen parte-hartzea nolakoa den azaltzeaz gain, eskola hezkidetzailea du hizpide hurrengo hausnarketan.

Totalitarimoan emandako 1945. urteko "Ley de educación primaria"

Nazional-katolizismoan oinarrituta, Eliza Hierarikoaren eskutik eta Errepublikatik etor zitezkeen kutsaketa guztiak "garbitu" ondoren, hezkuntza sistemaren birformulaketari ekin zitzaion, Lehenengo Ikaskuntzari zegokiona 1945.urteko "Ley de educación primaria" zeritzona izan zelarik.
Lege honi darion datu adierazgarria zera da, erregimena eskolari leporatze dion haren sostengurako eta egonkortasun sozialerako erantzunkizun sozializatzaile borobila.Honen arabera eskolak ideologiaren eramale eta birsortzaile lana bete behar du, instrikzio funtzioaren kaltez, nahiz eta bi alderdi hauek praktikan bereiztea nahiko zaila den. Hona hemen lege horren zati batzuk:

• "Es misión de la educación primaria conseguir un espíritu nacional fuerte y unido e instalar en el alma de las futuras generaciones la alegría y el orgullo de la Patria, de acuerdos con las normas de Movimiento y de sus organismos".
• "Para imprimir esta dirección ideológica a la escuela, en el terreno pedagógico se proponía el retorno a la tradición española del pensamiento pedagógico católico integrista, y se reprimían todas aquellas tradiciones educativasheterodoxas consideradas materialistas y desnacionalizantes".
• Dogmatismo autoritario: autoridad del maestro
• Memorismo: difusor del patrimonio doctrinal
• Individualismo: anulador de trabajo participante y colectivo. Subraya las desigualdades sociales.